Patricia Lasoen

Dit jaar is het tien jaar geleden dat Joris van Casteren zijn weergaloze In de schaduw van de Parnassus publiceerde, een boek met meer dan twintig vraaggesprekken met vergeten dichters dat ik inmiddels al drie keer gelezen heb. Toen Van Casterens vergeetboek gepresenteerd werd, nodigde hij een zestal dichters uit die jaren niet meer hadden voorgelezen. Het was, zonder overdrijven, de enige literaire avond die mij tot tranen roerde.

In een column in De Spits schreef Tommy Wieringa destijds over de bijeenkomst: ‘Er zijn deze avond ook dichters aanwezig die nog niet vergeten zijn, maar in de bloei van hun carrière verkeren. Na de parade van vergetelheid is de stemming onder hen enigszins bedrukt. De Groningse bard Jean Pierre Rawie vindt het opeens machtig benauwd en verlaat de zaal met de woorden: “Ik ga maar vlug weer aan het werk.” (…) Mustafa Stitou (“ik ben de eerstvolgende vergeten dichter”) rookt meer dan dat hij ademhaalt. Neeltje Maria Min heeft de zaal al in een vroeg stadium verlaten met een plotselinge koortsaanval.’

Laatst vroeg ik Neeltje Maria Min of zij niet nog een geschikte kandidaat wist, waarop ze me schreef: ‘Gisteren wist ik een nog een heel goeie vergeten dichter, nu ben ik ‘m vergeten.’

Op donderdag 31 mei wil ik als kersverse stadsdichter van Amsterdam opnieuw een avond met vergeten dichters organiseren. Het spreekt voor zich dat het geen aapjes kijken moet worden, de dichters moeten met alle egards worden ontvangen en telkens ook even geïnterviewd worden. Tien jaar geleden beweerde Peter Simpelaar, de ‘Hollandse Rimbaud’ van de bundel Verzamel de wolken op je gemak, na afloop van zijn voordracht: ‘Dertig jaar is niets, vanavond is alles.’

Mijn vraag is: aan welke vergeten dichter denkt u als u dit leest? Aan Hans Vlek? Aan Patricia Lasoen? Aan Mickey Walvisch? Of eerder aan Lernert Engelberts, Jo Govaerts, Serge van Duijnhoven, Koos Dalstra, Micquel DeClerq of Jan Blokker junior? Frans Pointl en Astrid Roemer, beiden toch vooral prozateurs, publiceerden ook dichtbundels. Misschien ook zou T. van Deel moeten worden uitgenodigd, al zou het natuurlijk best kunnen dat hij dit jaar een nieuwe bundel publiceert.

Michael Deak, de enige dichter uit Van Casterens boek die niet vol rancune op zijn dichterstijd terugkijkt, is nu al van harte uitgenodigd. En toch: er moeten vast meer intrigerende namen zijn. Denkt u gerust met mij mee.

Geen idee wie deze regels heeft geschreven, maar op verregende dagen als deze mag ik ze altijd graag voor me uit mompelen:

   Regenachtig weer,
   bewolkt bestaan.
   Er komt een keer
   een einde aan.

Overigens betreur ik het een beetje dat ik in een eerder blog mijn verbazing uitsprak over die schaamteloze zelfpromotie van mijn mededichters. Zo kan ik hier natuurlijk nooit laten weten dat er, twee weken na verschijnen, een derde druk op komst is van mijn nieuwe bundel Mijn naam is Legioen.

En kan nu die regen uit?

Tien jaar geleden vroeg een geliefde of ik op een uitvaart een gedicht wilde voordragen. Voordat de kist de grond in daalde, zei de dominee: ‘In het geloof, in het tastende geloof dat de dood niet het einde is…’

Die uitspraak, of beter: dat ‘tastende geloof’ sprak me destijds wel aan.

Gisterochtend las ik opnieuw een gedicht bij een uitvaart, ditmaal in de Doopsgezinde kerk aan het Singel. Opnieuw sprak de dominee over ‘het tastende geloof dat de dood niet het einde is’. Woorden die, vertelde hij, van Huub Oosterhuis waren. Jammer.

Vervolgens meldde de dominee dat de bisschop van Haarlem het tegenwoordig bewust niet meer heeft over het tastende geloof, maar over het geloof. ‘Want,’ beweerde hij, ‘priesters tasten niet.’

Verder viel er niets te lachen.

Ik weet het: niemand die dit leest heeft ooit last van racistische aanvechtingen. Ik wel. Niet hevig, niet onontkoombaar, maar toch.

Gisteravond zei een vriendin dat ze niet moest denken aan de dag dat ik ooit seniel zou worden en eindelijk onbekommerd m’n racistische praatjes zou spuien.

‘Hoezo?’

‘Ik zie het helemaal voor me, jij die de hele dag in een riekende kamerjas op je bejaardenkamertje rondhangt en daar verpleegsters zit te commanderen en ondertussen eindeloos op buitenlanders loopt te kankeren. Wie weet breng je vanuit je fauteuil wel een haperende Hitlergroet. Van dat fraaie fatsoen van je is niets meer over.’

‘Dus?’

‘Dus zal het hele personeel lootjes trekken: wie moet er nu weer naar het kamertje van de oude Wigzeur om zijn gore steunkousen te verschonen? Suleika denkt er al weken over haar ontslag te nemen. Het zou me niet eens verbazen als ze je heimelijk mishandelden. Wel eens van granny bashing gehoord?’

Kennis is macht. En toch heeft die interweb, zoals ze het in Zuid-Afrika noemen, ons niet alles gebracht. Het probleem met het net is natuurlijk dat er geen eindredacteuren zijn. Als iemand schrijft dat Arthur Schopenhauer in 1840 overleed of dat de Berlijnse Muur in 1977 viel, kan die informatie gerust nog jaren lang blijven rondzwerven.

Zal ik eens een tip geven? Ik begrijp heel goed dat u geen bibliotheken meer bezoekt om oude kranten door te ploegen, ik begrijp ook heel goed dat u geen abonnement op vijf verschillende dagbladen gaat nemen. Hoeft ook niet. Als u voor 15 euro lid wordt van de Koninklijke Bibliotheek, krijgt u vanzelf toegang tot LexisNexis, het Walhalla van nagenoeg alle kennis ter wereld. Niet alleen kunt u moeiteloos de archieven van NRC Handelsblad, de Volkskrant en Vrij Nederland raadplegen, ook kunt u ogenblikkelijk The Times, de Frankfurter Allgemeine Zeitung en honderden andere kranten en weekbladen lezen.

Voor zover ik weet werken alleen journalisten en academici met LexisNexis. Een maandabonnement kost al snel een paar honderd euro. Een jaarabonnement bij de Koninklijke Bibliotheek kost, zoals gezegd, 15 euro. Helemaal legaal is het, geloof ik, niet. U heeft dit niet van mij.